Sunday, June 30, 2013

Rollercoaster

Well, the past week and a half has been something of a rollercoaster. One minute I was going for Arfon, the next minute I was being urged to pull out of the race and go for Ynys Mon as Ieuan had stepped down of the Assembly with immediate effect and a by-election was imminent. As an Anglesey girl, it had always been my dream to represent the island and though the timing wasn't ideal (given that my son was only six weeks old), I decided to go for it.

Whilst some were advising me to keep my name in for both constituencies, I felt that wouldn't be fair on either Arfon or Ynys Mon. Ideally, both selections wouldn't have taken place during the same week but c'est la vie. Yes, standing down from one race to enter another did open me up to criticism that I was a political butterfly but believe me, it was one of the toughest decisions I've ever made. I had a lot of support in Arfon, and I hated letting people down by pulling out of the race. But on the other hand, I had people I've known all my life asking me to go for Ynys Mon...

Do I regret that decision? No. And if placed in the same position again, I would make the same decision. But I do regret how things came about, and that Ynys Mon had to rush the selection process. I did, however, enjoy the hustings. I was impressed by Ann, and though we were facebook friends prior to this week, I feel we definitely became real friends through the experience. I was also glad to have the opportunity to debate Wylfa, and explain my opposition to nuclear power in a constructive way.

I wish Rhun all the best. He has a fantastic team of people to help him in Anglesey, and I know they'll support him 100%. They know what they're doing, as was proven during the recent council elections on the island, and Plaid Cymru should have no problem keeping the seat. I look forward to going out to campaign during the next month, and taking Plaid's positive message out to the people of Ynys Mon.






Friday, June 21, 2013

Mynd am Fôn

Maen nhw’n dweud bod wythnos yn amser hir mewn gwleidyddiaeth. Mae hynny’n sicr yn wir am wythnos yma. Pan roddais fy enw i mewn yn Arfon i gael fy ystyried fel ymgeisydd Plaid Cymru yn etholiad y Cynulliad yn 2016, doedd dim awgrym na fyddai Ieuan Wyn Jones yn sefyll ym Môn eto. Fel yr ydym bellach yn gwybod, mae’r sefyllfa wedi newid yn syfrdanol o sydyn ac mae is-etholiad ar y gorwel yn fuan yn dilyn ei ymadawiad disymwth ddoe.

Ar ôl dwys ystyried, ac ar ôl derbyn nifer o negeseuon o gefnogaeth gan aelodau Ynys Môn, teimlaf fod yn rhaid imi ddilyn fy nghalon. Rwyf wedi penderfynu tynnu fy enw o’r ras am Arfon ac ymroddi’n llwyr i geisio cael fy newis i sefyll ar ran y Blaid yn is-etholiad Ynys Môn.

Mae’n ddrwg gen i siomi’r nifer o bobl yn Arfon oedd wedi datgan eu cefnogaeth imi, ond rwyf yn siwr y byddant yn deall fy nghyfyng gyngor a fy mhenderfyniad.

Hoffwn ddymuno pob lwc i’r ymgeisydd sydd ar ôl yn y ras, Sian Gwenllian.

Going for Môn

They say a week is a long time in politics. That’s certainly true of events this week. When I put my name forward to be considered as the next Plaid Cymru candidate for the 2016 Assembly election in Arfon, there was no indication that Ieuan Wyn Jones might not be standing in Anglesey again. As we now know, that situation has changed rapidly and a by-election is imminent after his departure yesterday.

Following careful consideration and many messages of encouragement from members in Ynys Mon, I feel I have to follow my heart. I have decided to withdraw from the race for Arfon to give my all in my bid to be selected as Plaid Cymru’s candidate in the Ynys Mon by-election.

To the many people of Arfon who had pledged their support for me, I am sorry to disappoint them but I’m sure they’ll understand my dilemma and my decision.

I would like to wish the remaining candidate, Sian Gwenllian, every success.

Tuesday, June 18, 2013

Cyfraniad aruthrol - a rhagor i ddod: Teyrnged i Ieuan Wyn Jones

Etholiad 1987 ydi'r etholiad cyntaf dwi'n ei gofio. Ro'n i'n chwech oed ar y pryd, ac yn byw ym mhentref Talwrn ger Llangefni, yng nghanol Ynys Mon. Roedd yna nifer o bobl roedda ni fel teulu'n ei nabod yn rhan o ymgyrch Ieauan Wyn Jones i geisio cael ei ethol yn Aelod Seneddol Mon, ac mae'r cynnwrf yr oedd pawb yn ei deimlo yn rywbeth wna'i fyth anghofio.

Roedd hi'n ymgyrch a hanner. Roedd yna lwyth o bobl o bob man, nid jest Mon, yn gweithio'n galed ar yr ymgyrch. Roedd yna hyd yn oed ganeuon arbennig wedi eu cyfansoddi i hybu'r ymgyrch! (Ro'n i'n arfer gwybod y geiriau i gyd, dyna pa mor aml y clywish i nhw). Dyma oedd dechrau fy niddordeb mewn gwleidyddiaeth. Nid peth sych, diflas mohono bryd hynny - ond rhywbeth hwyl a chyffrous. Roedd y gobaith roedd pawb yn ei deimlo, ac wedyn y gorfoledd pan gafodd Ieuan ei ethol yn heintus. A dyma fi'n penderfynnu yr oed yna mai dyna'r llwybr yn hoffwn i ei ddilyn pan oeddwn yn tyfu fyny! Er fy mod rhy ifanc i ganfasio adeg hynny, mi wnes i fynd ati i godi arian ar gyfer ymgyrch Ieuan. Mi wnesh i a fy ffrind bigo/ dwyn blodau o ardd ei thad hi, a mynd ati i'w gwerthu o gwmpas y pentref. Jest dros bum punt wnaetho ni ei godi, a mi wnesh i ei gyflwyno iddo fel cyfraniad. Wrth iddo ddiolch i bawb yn dilyn cael ei ethol, mi gesh innau lun ohono gyda'i deulu yn dilyn y fuddugoliaeth gyda neges bersonol yn dweud diolch am y cyfraniad. Ro'n i wedi mopio! Ond hefyd, wedi fy ysgogi.

Yn ystod etholiad 2011 a minnau yn ymgeisydd ar gyfer rhestr y Gogledd, mi gesh i'r cyfle i ganfasio ym Mon gyda Ieuan Wyn Jones ar fwy nag un achlysur. Roedd yn fraint. Ac yntau wedi cynrychioli Mon ers cymaint o flynyddoedd, roedd yn amlwg fod ganddo bleidlais bersonol fawr. Roedd yna lwyth o bobl roedda ni'n dod ar eu traws yn diolch iddo am bethau yr oedd wedi gwneud i helpu eu teuluoedd dros y blynyddoedd. A dyna bwysigrwydd felly prif swydd unrhyw Aelod Cynulliad - helpu'r bobl mae o neu hi'n ei gynrychioli. Mi fydd yna lwyth o bobl heddiw yn talu teyrnged haeddianol i Ieuan am ei gyfraniad fel Arweinydd Plaid Cymru a fel Dirprwy Brif Weinidog Cymru, ond ddyla ni ddim anghofio chwaith y gwaith wnaeth o yn Ynys Mon ar lawr gwlad.

Mae swydd newydd Ieuan yn swnio'n gyffrous iawn. Mae'n hawdd i wleidydd son am greu swyddi, ond dyma fo yn mynd ati i gryfhau economi'r Gogledd-Orllewin mewn ffordd ymarferol. Da gweld nad ymddeol mae o, dim ond ymddeol o'r Cynulliad. Bydd ganddo gyfraniad aruthrol i'w wneud yn y rol newydd hon, a fedra'i feddwl am neb mwy cymwys na fo ar ei chyfer.

Felly, yn syml, diolch i Ieuan am ei waith caled ar ran pobl Mon a'r genedl. Falch o weld bydd y gwaith hwnnw'n parhau wrth iddo gymryd y llyw ym Mharc Gwyddonoaeth Menai.

Tuesday, June 4, 2013

Mynd am Arfon


Heledd Fychan yn y ras am Arfon


Heddiw, cyhoeddodd yr ymgyrchwraig brofiadol, Heledd Fychan, Cyfarwyddwr Polisi ac Addysg Wleidyddol Plaid Cymru, ei bod wedi rhoi ei henw gerbron ar gyfer ceisio bod yn Aelod Cynulliad nesaf Arfon. Mae hyn yn dilyn penderfyniad yr AC presennol, Alun Ffred Jones, i beidio sefyll eto.

Dywedodd Heledd: "Mae Arfon yn etholaeth odidog i unrhyw un ei chynrychioli. Yma, cewch glywed y Gymraeg yn cael ei siarad yn naturiol fel iaith bob dydd. A hynny gyda phrydferthwch Eryri a’r Fenai yn eich amgylchynu.

"Ond, mae yna sialensiau mawr yn ein wynebu hefyd. Heb swyddi i gadw ein pobl ifanc yn yr ardal, ac i’w denu yn nôl i fagu teuluoedd, gwanhau fydd ein cymunedau ynghyd a'r defnydd o'r iaith Gymraeg yn y cymunedau hyn. Rhaid mynd ati i drawsnewid yr economi leol, a chreu cyfleoedd o ran gwaith. Busnesau bach yw asgwrn cefn yr etholaeth, a rhaid eu cefnogi yn hytrach na'u cosbi. Yn ystod ein cyfnod mewn Llywodraeth, fe wnaeth Plaid Cymru ostwng trethi busnesau bach. Rhaid parhau gyda'r cymorth hwnnw.

"Cyfrifoldeb Aelod Cynulliad yw rhoi etholwyr yn gyntaf, a dyma fy addewid i bobl Arfon –gwrando arnynt, bod ar gael i roddi cymorth, cefnogi ac arwain ymgyrchoedd lleol, gweithio yn galed i gryfhau'r economi, a sicrhau bod eu llais yn cael ei glywed yn y Cynulliad yng Nghaerdydd.

"Mae gennyf oes o wasanaeth i’w gynnig i bobl Arfon, ynghyd a phrofiad ac egni. Mae yna waith mawr i’w wneud i greu gwell dyfodol i bobl yr ardal, a mawr obeithiaf gael y cyfle i’w cynrychioli."

*Gwybodaeth ychwanegol:

Yn wreiddiol o Fôn, mae Heledd wedi bod yn aelod o gangen Plaid Cymru yng Nghaernarfon ers 1996. Roedd hi’n ail ar restr Plaid Cymru ar gyfer sedd Gogledd Cymru yn etholiadau’r Cynulliad yn 2011 a bu’n agos iawn i gael ei hethol. Hi hefyd heriodd Lembit Opik ym Maldwyn yn etholiad San Steffan yn 2010, gan gynyddu pleidlais y Blaid.

Mae Heledd ar gyfnod mamolaeth ar y funud, ar ôl dod yn fam i Tomos Geraint mis diwethaf. Yn arferol, mae hi’n gweithio i gorff cenedlaethol ledled Cymru a cyn hynny, bu’n gweithio i grŵp Plaid Cymru yn San Steffan, a bu'n swyddog Undeb Myfyrwyr Cenedlaethol Iwerddon yn dilyn graddio mewn Hanes a Gwleidyddiaeth yng Ngholeg y Drindod, Dulyn.

Mae Heledd yn 32 mlwydd oed.

In the running for Arfon


Heledd Fychan in the running for Arfon


Today, the experienced campaigner, Heledd Fychan, Plaid Cymru’s Director of Policy and Political Education, announced that she will be seeking the party's nomination in the Arfon constituency for the 2016 Assembly election. This follows the decision of the current AM, Alun Ffred Jones, to retire at the next election.

Heledd said:“ Arfon is a beautiful constituency. Surrounded by the dramatic landscape of Snowdonia and the stunning Menai Straits, it is in many ways idyllic. It is also one of the heartlands of the Welsh language, where you can hear it being spoken as an everyday language.

“But, we also face a number of challenges. Without jobs to keep our young people in the area, and to allow them to return to raise their families, our communities and the bilingual nature of those communities, will deteriorate further. We must transform the local economy, and create greater opportunities. Small businesses are the backbone of the constituency, and they must be supported rather than punished. When in Government, Plaid Cymru reduced the business rate. This support must continue.


“An Assembly Member has a duty to put constituents first, and this is my promise to the people of Arfon – to listen to them, offer support, give backing to and lead local campaigns, work hard to strengthen the economy, and ensure Arfon's voice is heard in the Assembly in Cardiff.

"I have a lifetime of service to offer the people of Arfon, along with experience and energy. There is a great deal of hard work ahead to provide greater opportunities for people living in the area, and I very much hope that I will have the opportunity to represent the whole community.”

*Additional Information:

Originally from Anglesey, Heledd has been a member of the Plaid Cymru branch in Caernarfon since 1996. She was second on the North Wales regional list for Plaid Cymru in the 2011 Assembly election, and narrowly missed out on being elected. She also challenged Lembit Opik for the Montgomeryshire seat in the 2010 Westminster election, and increased Plaid Cymru’s vote.

Heledd is currently on maternity leave, after giving birth to Tomos Geraint last month. She usually works for a national institution across Wales, and prior to that, worked for Plaid Cymru in Westminster and was a National Students Union Officer in Ireland after graduating in History and Political Science from Trinity College Dublin.

Heledd is 32 years old.