Friday, April 29, 2011

Llai na wythnos i fynd!

Wel, erbyn wythnos i heddiw, mi ddyla ni fod yn gwybod yr holl ganlyniadau. Ac ella wir y byddai yn Aelod Cynulliad!

Mae hon wedi bod yn ymgyrch hir, ond mae pob diwrnod yn hedfan heibio ar y funud. Da ni wedi bod yn eithriadol o lwcus o ran y tywydd ac o'r herwydd wedi medru gwneud llwyth o ganfasio ar draws y Gogledd a cyfarfod gymaint o etholwyr a phosib. Mae wedi bod yn ddifyr fel ymgeisydd rhestr treulio amser gyda timau mewn gwahanol etholaethau, a chael ymateb da ym mhob man deud gwir. Dim ond llond dwrn o bobl sydd wedi deud bo nhw'n casau pob un gwleidydd tro yma, yn wahanol i ymgyrch 2010 lle 'roedd pobl yn flin ofnadwy gyda pawb o bob Plaid ar ol y sgandal treuliau. Ac mae pawb yn fodlon trafod a chael sgwrs ym mron i bob un ty. Dydi'r mwyafrif ddim i'w gweld yn deall y refferendwm AV o gwbwl, yn wir, mae nhw'n meddwl bod rhaid iddyn nhw bleidleisio tro yma gyda rhifau yn hytrach na chroes. Dydi o ddim yn deg cynnal y ddau ar yr un diwrnod ond dyna ni, rhy hwyr rwan a rhaid i ni fyw hefo hynny.

Mae'n anodd deud be ddigwyddith o ran y canlyniadau yn y Gogledd, ond dwi'n teimlo'n galonogol iawn ar ol yr holl ymateb cadarnhaol yr yda ni'n ei dderbyn gan bobl. Dwi yn meddwl fod hi'n edrych yn obeithiol o ran cadw Aberconwy, Arfon a Mon ynghyd ag un sedd rhestr, a chynyddu ein pleidlais mewn nifer o seddi eraill. Mae Gorllewin Clwyd wedi bod yn ddifyr dros ben o ran yr ymateb er enghraifft, ynghyd a Wrecsam a Delyn. Ond pwy a wyr sut fydd hi'n y diwedd - gwleidyddiaeth yn gem od yn dydi!

Beth bynnag, gyda dim ond ychydig o ddyddiau i fynd, os hoffech helpu, yna plis dewch i gysylltiad. Da ni hefyd angen pobl i helpu ar y diwrnod i atgoffa pobl i fynd allan i fwrw dwy groes i'r Blaid felly os oes gennych awr neu ddwy i sbario ar Fai'r 5ed, mi fysa ni'n hynod ddiolchgar o unrhyw gymorth. Cofiwch - gyda'ch cymorth chi, mi fedra ni greu Cymru well. Mae pob pleidlais yn cyfrif!

Wednesday, April 20, 2011

Dros hanner ffordd

Sori am y distawrwydd ers dydd Gwener. Amser wedi hedfan, a gan bod hi wedi bod yn braf, wedi bod allan gymaint a phosib yn ymgyrchu. Wedi cofio rhoi digon o eli haul eleni felly ddim wedi gwneud yr un cangymeriad a llynedd gan felly osgoi llosgi fy nhrwyn hyd yma!

Mi aeth hi'n wych yn Aberconwy dydd Sadwrn, gyda dros hanner cant o bobl yn dod i helpu. Mi oedd fy nhraed yn brifo'n y diwedd ar ol oriau o daflennu, ond roedd o werth o heb os. Ymateb da iawn gan bobl - mae'r ffaith bod Iwan yn arfer gweithio i'r ymddiriedolaeth genedlaethol yn creu argraff ar nifer o bobl fyddai ddim yn gefnogwyr naturiol i'r Blaid.

Dydd Llun, mi o'n i lawr yng Nghaerdydd yn gwneud cynhadledd i'r wasg yn dangos y gwendidau yn maniffesto'r Blaid Lafur. Fy nghynhadledd i'r wasg gyntaf erioed, ac roedd yn brofiad cael gwneud un gyda dwy brofiadol iawn - Elin Jones a Jocelyn Davies. Peth prin hefyd cael tair merch!

Dydd Mawrth, nol i'r Gogledd ac ymgyrchu. A wedyn heddiw yma, mi oedd gen i hystings Cymorth Cymru yn Wrecsam cyn wedyn aros yno i ymgyrchu. Mi oedd hi'n hynod o boeth heddiw, a prin neb adra ond o'r rhai hynny oedd o gwmpas, ymateb gret. Mae'n hymgeisydd yno, Marc Jones, yn amlwg yn uchel iawn ei barch yn lleol ac fe fyddai yn gwneud Aelod Cynulliad gwych.

O ran yr hystings, roedd yn ddifyr ond hefyd yn drist clywed gan gymaint o bobl ifanc ynglyn a'r problemau mae nhw'n ei wynebu a pam fod nifer ohonynt gyda dim dewis ond byw mewn hostel. Yn bendant, mae angen gwneud mwy i helpu'r grwp yma, a hynny ar fyrder. Hoffwn weithio yn agos iawn gyda'r criw ifanc yma os caf fy ethol, i geisio eu helpu i ddatrys nifer o'r problemau mae nhw'n ei wynebu. Mae nhw eisiau'r cyfle i wella eu bywydau, ond mae'r holl doriadau gan y ConDems yn bygwth hynny. Er bod y Cynulliad wedi gwneud nifer o bethau pwysig ac effeithiol yn y maes yma dan arweiniad Jocelyn, mae'r hyn mae San Steffan yn gyfrifol amdano yn tanseilio'r gwaith hwnnw ar adegau. Rhaid i ni sefyll yn gadarn yn erbyn eu toriadau llym ac anghyfrifol, neu pobl ifanc fel hyn fydd yn dioddef fwyaf.

Friday, April 15, 2011

Stop talking the talk and start supporting Carers

This afternoon, I took part at a Carers Question Time at the Conwy Business Centre. It was obvious from the start that the carers present were fed up of politicians talking the talk but nothing changing, and they wanted some straight answers from the members of the panel. And I don't blame them.

Despite everyone agreeing that more should be done to support carers, in reality very little has happened. In fact, the situation is getting worse because of the implications of the ConDem cuts on benefits and local services. Though the Assembly is being proactive, more needs to be done from a UK perspective as well but that seems more and more unlikely in this financial climate.

But this is an important group, that deserves to be prioritised. It might shock you to know that according to the 2001 census, there are 350,000 carers in Wales (I'd expect the figure to be higher by today). By taking care of their loved ones, they save the Welsh economy an estimated £5.69 billion each year and provide over 70% of community care in Wales.

This means that 11% of voters in Wales are carers. When I've been out canvassing, you often meet carers as they are typically at home caring for a loved one and you can always sense their frustrations at the systems. They are the most humble people I've met, and they don't want politicians to praise them but rather listen to them and support them. They care out of love, and often put their own mental well being and health at risk, as well as their own careers, because of that love. Should they be punished for being so selfless? Not at all, and yet, that is what exactly is happening at the moment.

The message I took away from today was that Carers are desperate for a common sense and cross party approach to the way they are supported - benefits that they're entitled to, cheaper respite care especially when they themselves may have to go into hopsital and therefore cannot care for someone else whilst they recover, support payments for every person they care for, help in finding part time work (no references if you've been home caring for someone making it difficult for them to get work), benefits stopping once you reach 60 - and those are only a few issues. There were many, many more, highlighting how complex the support system for carers is at the moment.

It is my own personal belief that we should do far more to support these selfless people, and stop taking what they do for granted. The current injustice must come to an end, and I very much hope that next time I'm addressing this group that I'll be an AM who's actually being proactive in righting this wrong.

I'm also even more convinced that we need to see benefits relating to health devolved to the Welsh Assembly, so that we can start adequatelly supporting them financially without all the silly bureaucracy operated by Westminster.

Today wasn't the place for party politics, though some did creep in from the other parties. I refrained and was well received because of that. Many of the carers present didn't want their precious free time wasted by politicians, and simply wanted the opportunity to put their views across so that if we're elected, we'll know what they expect of us. I very much appreciated the number of people who came up to chat to me at the end, and said that they would be supporting Plaid based on what I'd said. I very much hope that come May 6th, I'll be able to start repaying that faith by being an effective voice and advocate for them in the Assembly. It would be a huge honour and responsibility, and one that I would take very seriously.

Thursday, April 14, 2011

Setting the record straight

Over the past few days, I've heard a number of Conservatives and Lib Dems refer to the gap between the average spend per pupil in Wales compared to England. Their accusations are emotive, and are being used to mask the fact that they themselves have little vision for transforming education in Wales and to deflect from the immoral ConDem government policy regarding tuition fees which will make higher education the domain of the privileged and wealthy once again. In this blog post, I want to set the record straight and hope to persuade you that our vision for education is the right one for Wales. It's a far too important area to play party politics with which is why what we're proposing to do is well thought out and expressed clearly so that everyone knows where we're coming from on this important issue.

Let's start with some facts. Actual expenditure on schools in 2009-10 left a funding gap of £604 per pupil compared to England. However, the following is not an excuse but a genuine reason why those figures aren't entirely true as they don't compare like for like.

Some of the funding gap can be accounted for by costs that are not included in the Welsh education system, such as private finance initiative and other privately financed schemes that exist in England.

Also, in Wales, 75% of the total gross schools budgeted expenditure is delegated to schools, with local authorities holding the rest centrally. In England, that figure is 90%. But here's the problem: some local authorities have exacerbated the gap by being reluctant to ensure money reached the classroom.

The Welsh Assembly Government have already secured commitments to ensure that this unacceptable practice is addressed, and as a result, local authorities have now agreed to increase the amount of money spent by schools themselves to 80% within two years, and 85% within four years. Also, education expenditure in Wales is budgeted to increase by 3.2% in 2010-11.

Ok, so that was a lot of facts, but I hope you see that it's not as black and white as the Conservatives and Lib Dems would have you believe and WAG have been doing something positive to address this issue.

However, what we must remember is that there is absolutely no evidence to suggest that funding is the reason for low achievement. In fact, in Wales, in the areas where the gap is largest, we get the best results whereas the worse results come from areas where there is less of a gap!

The truth is that whilst we do need to continue to address the gap, we also now need to come up with ideas to raise the standard of education in Wales and give our children the best possible start in life.

I don't want to sound like a manifesto, but one of our key pledges in this election is that a Plaid government will give our children the best start in life. It is a scandal that 1 in 4 adults in Wales have a reading and writing age of 11 or below. Our aim therefore is to halve illiteracy and innumeracy rates for children leaving primary school in Wales by 2016 and virtually eliminate the problem by 2020.

In contrast to the ConDem government in London, we will continue to oppose the marketisation of education. Instead, we will bear down on poor education standards and address the underfunding of schools by redirecting resources from management and bureaucracy to the classroom and producing guidelines for local authority support services.

Importantly, we will also be providing investment in classroom-based training and mentoring, and give teachers more freedom to innovate and inspire. We will reconfigure support services and administration across local authorities to ensure more money reaches classrooms.

And we won't just stop there. We'd also review school hours and term times to examine whether the current arrangements are best placed to meet the needs of a 21st century education system as well as reviewing the National Curriculum.

Those aren't our only promises, but at least they give you a flavour of all we have to offer. There aren't populist policies just to try and win your votes, but well-though out policies that will truly transform the education system so that it works for our children and delivers the best possible results. I know I'm biased, but the truth is, no other party offers as many innovative and exciting policies in this election.

The pupil premium being proposed by the Lib Dems may sound good, but the truth is that funding for it will mean cuts in other parts of the education budget. And as for the Conservatives, well I can't believe that they're daring to try and make an issue out of this when their plans will cut the education budget even further. In fact, each school will lose out on over £41,000. They have no ideas of any worth that will help tackle the problems within the education system. In fact, I dread to think how much worse our children's education would be under a Conservative Government in Wales.

Labour have to take some responsibility as well, as they have held the Education portfolio for 12 years. Though they have done some good things whilst in coalition with Plaid, such an introducing the Foundation phase, they could have done so much more in terms of tackling illiteracy and raising standards. In fact, I'm disappointed by how few ideas they have in their manifesto that will address the issues discussed above.

So there you have it. My in-depth response to these accusations. Let the other parties play their games if that's all they have to offer. I don't need to try and trick the electorate, but rather simply stick to the facts and take our vision to the electorate in this election. I'm proud of what we're offering, and know it could make a real difference in Wales. If you have any questions about our manifesto and our ideas, I'd be more than happy to answer them so feel free to get in touch.

Wednesday, April 13, 2011

Unpleasant and unnecessary

Gadael ein pobl ifanc i lawr

Wel, dwi newydd gyrraedd adref o hystings yn Ysgol Maes Garmon yr yr Wyddgrug. Roedd o'n un o'r hystings mwyaf annifyr dwi erioed wedi cymeryd rhan ynddyn nhw, a dwi'n teimlo'n flin iawn am hynny ar ran y myfyrwyr chweched dosbarth. Yno oedda ni fel ymgeisyddion i gyflwyno ein hunain a dweud pam ein bod ni yn wleidyddol, pam ein bod ni'n aelodau o'n pleidiau gwahanol, egluro ychydig am ein pleidiau a hefyd cyflwyno polisiau ein pleidiau ar gyfer yr etholiad. Dwi fel arfer wrth fy modd hefo sesiynau o'r fath, gan ei fod yn gyfle i ysgogi pobl ifanc i ymddiddori mewn gwleidyddiaeth a clywed eu barn nhw ynglyn a'r hyn sy'n eu poeni. Ond nid felly y buo hi heddiw yn anffodus...

Am y tro cyntaf erioed, fyny yn erbyn tair dynes oeddwn i - Sandy Mewies ar ran Llafur, Antoinette Sandbach ar ran y Ceidwadwyr a Michele Jones ar ran y Democratiaid Rhyddfrydol. Fe ddechreuais fy araith drwy ddweud pa mor falch o'n i bod pedair dynes yn cael cyfle, a bod hynny'n braf i'w weld. Ond ew, roeddwn yn dyfaru dweud hynny erbyn y diwedd! Roedd pawb ddigon clen i ddechrau, ond yn raddol aeth pethau yn fwy a fwy cas, yn arbennig gan Sanbach a Jones. Yn wir, erbyn y diwedd roedd y dair arall yn gwaeddi ar eu gilydd ac ar draws y lle. Siwr fysa neb sydd wedi fy ngweld yn dadlau o'r blaen yn coelio hyn, ond wir rwan, erbyn y diwedd roeddwn yn eistedd nol yn ysgwyd fy mhen, wedi fy siomi yn fawr yn eu hymddygiad. Roedd yn gyflwyniad echrydus i wleidyddiaeth i'r myfyrwyr hyn, ac yn gyfangwbwl ddi-angen. Ar un pwynt, fe ddechreuodd Sandbach ddefnyddio google ar ei i-phone i drio fy herio ar bwynt a wnes i. Ddim yn rhywbeth y bysa chi'n gweld ar Question Time yn nac ydi!

Mi ofynnodd y myfyrwyr gwesitynnau da ynglyn a ffioedd myfyrwyr a spin y pleidiau, ond yn anffodus oherwydd y gwaeddi, doedd dim mwy o amser ar gyfer cwestiynnau sydd yn drueni. Fe wnaetho nhw ymateb yn dda iawn i'r hyn yr oeddwn yn dweud am ffioedd, ac a dweud y gwir, fe wnaeth Sandy Mewies siarad yn dda ac onest gyda nhw hefyd tan cael ei llusgo mewn i'r dadlau.

Erbyn y diwedd, roedd y myfyrwyr yn chwerthin ar ben y dair yn ffraeo ac yn sbio arna i gan rowlio eu llygaid, yn amlwg yn synhwyro mod i'n cyweilyddio wrth ymddygiad yr ymgeisyddion eraill, yn arbennig dwy ohonyn nhw.

Dwi wir yn gobeithio cael fy ethol, a cael y cyfle i fynd nol i gael sgwrs gall gyda'r myfyrwyr. Mi fyswn i wedi hoffi clywed llawer mwy ynglyn a'r hyn oedd ganddyn nhw i'w ddweud, a chael sgwrs gall ac onest hefo nhw. Er mod i wir isho medru argyhoeddi cyn gymaint o bobl a phosib i bleidleisio i'r blaid, y peth pwysicaf imi ydi cael pobl ifanc i gymeryd diddordeb ac i bleidleisio. A nid drwy waeddi ar ein gilydd mewn sesiynau o'r fath mae gwneud hynny...

Tuesday, April 12, 2011

Maen i'r Wal

Heddiw, fe lawnsiwyd maniffesto'r Blaid ar gyfer yr etholiad ar Fai'r 5ed. Mae yna lwyth o syniadau cyffrous ynddo, a dwi'n edrych ymlaen i'w trafod gydag etholwyr dros yr wythnosau nesaf. Mae'n ddogfen gynhwysfawr ond eto'n darllen yn hawdd. Yn sicr, does ganddo ni ddim prinder o syniadau ynglyn a sut mae creu Cymru well!

Yn bersonol, dwi'n falch o'r hyn yr yda ni'n ei ddweud ynglyn ag addysg a'r economi. Heb wella addysg, fedrwn ni byth dyfu'n heconomi ac mae'n rhaid i ni gael pethau sylfaenol yn gywir a hynny ar fyrder. Ro'n i'n arbennig o falch hefyd o weld y syniadau ar gyfer creu swyddi, ynghyd a gwella trafnidiaeth, cysylltiadau ffon symudol a band eang, a hefyd yr hyn sydd yn cael ei addo o ran hybu twristiaeth. Deud gwir, mae yna ormod o bethau cadarnhaol dwi'n hapus amdanyn nhw i'w rhestru! Gan obeithio felly bydd pobl Cymru yn rhoi cyfle i ni roi y cynllun uchelgeisiol a hyderus hwn ar waith ar ol Mai'r 5ed!

Neithiwr, cymerais ran ar ddadl deledu o Wrecsam. Dyna'r ail waith imi wneud rhaglen o'r fath, ac roedd yn dipyn fwy o sialens tro yma. Y llynedd, roeddwn eisoes wedi cael wyth hystings yn erbyn yr ymgeisyddion ond tro yma, doeddwn i erioed wedi dadlau gyda nhw o'r blaen. Od meddwl mai dim ond yn Saesneg dwi wedi gwneud rhagleni o'r fath - fysa rhywun fel arfer yn disgwyl gwneud Pawb a'i Farn cyn dadl Saesneg fel Cymraeg! Mae'n anodd weithiau ymateb yn sydyn pan mae rhywun yn meddwl yn Gymraeg! Ond dyna ni, mae'r cyfan yn brofiad ac mi lwyddais i roi swaden go lew i'r panelwyr eraill ar dipyn o bynciau. Dal methu coelio fod yna Dori yn y cefn wedi dechrau trio cyfiawnhau ffioedd myfyrwyr a gwaeddi drosta'i. Deud y cyfan dydi. Mae addysg yn hawl sylfaenol y dylai pawb gael y cyfle i fynd amdano - mae'n fy ngwylltio a fy nhristau bod y Toriaid yn ei weld fel rhywbeth ar gyfer y breintiedig yn unig. Mi fyswn i wedi hoffi cael y cyfle i ymateb ynglyn a'r ymosodiadau anheg ar Ieuan. Mae o wedi gwneud llwyth i wella trafnidiaeth yng Nghymru, gan gynnwys rhoi dros 18 miliwn ar gyfer lon newydd yn Wrecsam. Heb son am ddim byd arall!

O siarad gyda'r gynulleidfa wedyn, roedd yn amlwg fod nifer ddim wedi deall bod Sandy Mewies a Darren Millar yn Aelodau Cynulliad yn barod. O diar. Yn enwedig i feddwl bod eu hetholaethau yn agos i Wrecsam! Gesh i ymateb cadarnhaol, wel heblaw gan yr holl rai Llafur oedd yn amlwg wedi cael mwy o docynnau nag y dylsa nhw fod wedi. Ond dyna ni, dyna ydi gwleidyddiaeth!

Mae gweddill yr wythnos yn mynd i fod yn wallgof o brysur, ond dwi'n edrych ymlaen. Mae pobl yn ymateb yn wych i'n syniadau ac yn falch o weld rhywun yn cynnig rhywbeth gwell i Gymru. Dwi'm yn gweld y pleidiau eraill yn cynnig lot - sydd yn biti. A hithau yn amser anodd yn ariannol, rydym angen gweledigaeth a syniadau ar gyfer trawsnewid Cymru ar well. A dim ond Plaid Cymru sy'n cynnig hynny hyd yma... Ydi'r pleidiau eraill yn dal nol ta ydyn nhw wir hefo dim i'w gynnig i Gymru fel sy'n ymddangos rwan?

Thursday, April 7, 2011

Diwrnod da!

Fush i ddim pellach na etholaeth Arfon heddiw, oedd yn newid bach. Fel fysa rhywun yn disgwyl, roedd yna ymateb gwych i Alun Ffred ac i'r Blaid. Fo ydi'r unig ymgeisydd sy'n byw yn yr etholaeth sydd yn ymladd y sedd - a dydi'r pleidiau eraill ddim i'w gweld hyd yma'n gweithio'n galed ar yr ymgyrch. Fedra'i wir ddim deall be ydi'r pwynt bod yn ymgeisydd os nad yda chi'n mynd i roi 100% mewn i'r frwydr. Mae pob cynnydd yn bwysig ar gyfer y dyfodol. Wrth gwrs, mae'n gret i ni yn Arfon bo nhw yn ymddangos fel petae nhw wedi derbyn y bydda nhw'n colli'n barod. Ond dwi'n siwr bod hynny'n siomedig i gefnogwyr y pleidiau hynny.

Braf oedd canfasio Caernarfon heno yma, a pawb oedd yn dod i'r drws yn siarad Cymraeg, dim ots pa oed oedda nhw. Fush i'n helpu un ddynes mewn oed i lenwi ffurflen ar gyfer pleidlais bost, a pam nesh i ofyn iddi hi am y dyddiad geni, mi oedd hi'n pendroni am oes cyn ateb - "wch chi be, dwi'm yn cofio os mai dydd Mawrth ta dydd Mercher oedd o". Da de,a hithau yn ei nawdegau.

Corwen bore fory hefo Mabon ap Gwynfor, Benllech yn y prynhawn hefo Ieuan Wyn Jones a Bangor gyda'r nos. Tair etholaeth felly! Gan obeithio bydd hi'n sych!

Sunday, April 3, 2011

And so it begins!

From tomorrow morning onwards, I will be campaigning full time for the Welsh General Election. I can't wait! It's a very different experience running as a regional rather than a constituency candidate. I thought Montgomeryshire was big last year, but now I have a whole region to try and canvass!

It's impossible to predict with the list seats what will happen, so my focus will be on supporting the candidates in each of the constituencies and getting the best possible result for Plaid Cymru and hopefully the largest number of Plaid AMs ever! I'm looking forward to meeting new activists and visiting new places across North Wales. Hoepfully it will stay dry - canvassing and leafletting really doesn't go well with rain!

I had the privilege of speaking at Ieuan Wyn Jones's campaign lauch in Anglesey last Thursday night. There was a large crowd present, and everyone seems ready for the fight. I'll be back in Anglesey tomorrow morning at Rhosneigr, and then over to Aberconwy in the afternoon. Let the fun begin!

Friday, April 1, 2011

Teyrnged i Brynle

Un gair y clywch pawb yn ei ddefnyddio wrth dalu teyrnged i'r Aelod Cynulliad Toriaidd, Brynle Williams, ydi cymeriad. A dyna oedd o. Coblyn o gymeriad, oedd wastad gyda gwen fawr ar ei wyneb pan oedda chi'n ei gyfarfod. A gwr bonheddig. Roedd o wastad yn trin pawb run fath - gyda parch.

Doedd o ddim wastad y dyn mwyaf PC (Politically Correct nid Plaid Cymru!), ond doedd dim ots am hynny achos mi oedd pawb yn gwybod fod ei galon yn y lle iawn. Doedd na'm byd cas amdano fo. Yn sgil fy swydd o ddydd i ddydd, dwi'n aml yn gorfod cyfarfod gwleidyddion o bob plaid i drafod gwahanol brosiectau ac ati. Yn ddi-ffael, os fysa Brynle yn fy ngweld yn cael sgwrs gyda Aelod arall, mi fysa fo'n dod draw a deud rhyw joc, gan unai dynnu arna i neu'r person arall cyn gadael dan chwerthin. A mi fysa ninnau hefyd yn chwerthin.

Mi fydd y Cynulliad yn le dipyn mwy diflas heb Brynle. Dwi'n cymdeimlo'n fawr gyda'i deulu.